Badania profilaktyczne: prawdy i mity

MIT nr 1:

Jeśli u pacjenta doszło do złamania kości, oznacza to, że prawdopodobnie ma on osteoporozę i badanie densytometrii jest nie potrzebne

Fałsz: najpierw trzeba ustalić w jakich okolicznościach doszło do złamania, oraz czy u tego konkretnego pacjenta występuje ryzyko rozwoju osteoporozy. Badanie densytometryczne jest konieczne przy złamaniu, które wzbudza podejrzenie rozwoju/istnienia osteoporozy lub osteopenii.


MIT nr 2:

Niektóre pacjentki wymagają badania USG piersi oraz mammografii

Prawda: U pacjentek 40-50 letnich, piersi mają budowę gruczołowo-tłuszczową i wówczas b. często potrzebne są jednoczesnie oba badania, aby uzyskać wynik jak najbardziej wiarygodny. Podobnie u Pań stosujących HTZ (hormonalną terapię zastępczą).

MIT nr 3:

Wysokie stężęnie PSA jest jednoznaczne z rakiem prostaty

Fałsz: PSA to białko specyficzne dla gruczołu prostaty, a nie dla nowotworu prostaty. Poziom tego białka może być podwyższony także w łagodnym przeroście stercza (BPH) i  w ostrych stanach zapalnych gruczołu.

MIT nr 4:

Dodatni wynik badania kału na krew utajoną jest równoznaczny z diagnozą raka jelita grubego

Fałsz: Wynik dodatni, może świadczyć o krwawieniu na dowolnym odcinku przewodu pokarmowego: od jamy ustnej aż po jelito grube. Powodem niewielkiego krwawienia mogą być np. polipy, owrzodzenia, refluksowe zapalenie przełyku, guzki krwawnicze. Aby ustalić charakter krwawienia trzeba przeprowadzić dodatkową diagnostykę.

Badania profilaktyczne po 40-tym roku życia

Co roku wskazana jest EKG, mofologia krwi, badanie ogólne moczu, pomiar ciśnienia tętniczego, lipidogram. USG jamy brzusznej przynajmniej raz na 2-3 lata, USG piersi tak samo. Kobiety obowiązkowo cytologia.

Pomiar stężenia gukozy

Jeśli masz 45 lat i więcej, te badanie powinieneś zrobić min raz na 3 lata. Osoby z nadciśnieniem tętniczym, hiperlipidemią, chorobami układu sercowo-naczyniowego, otyłością poziom stężenia glukozy powinny badać conajmniej raz w roku. Tak samo w przypadku występowania cukrzycy u rodziców i rodzeństwa, u kobiet z przebytą cukrzycą ciężarnych, oraz u pacjentów, którzy w przeszłości mieli wykryty stan przedcukrzycowy.

Badania profilaktyczne po 50-tym roku życia

Badanie EKG i pomiar ciśnienia tętniczego

Te dwa badania to podstawa dla osób 50+.

Obecnie aparaty do pomiaru ciśnienia - ciśnieniomierze - nie są drogim nabytkiem i powinny znaleźć się w domu u każdego Seniora. Jest to praktyczne rozwiązanie - można wówczas badać sobie ciśnienie regularnie: raz, dwa razy dziennie. Regularność przy chorobie nadciśnieniowej to podstawa.

Na badanie EKG kieruje lekarz rodzinny, w miarę potrzeby. Nie zaszkodzi samemu co jakiś czas upomnieć się o takie badanie.